Lektury szkolne 2025/2026

Lektury szkolne 2026/2027 – lista dla szkoły podstawowej i średniej

przez

—

01/09/2026

—

19 minut czytania
5/5 (6 – ilość ocen)

Rok szkolny 2026/2027 przynosi ważne zmiany w nauczaniu języka polskiego. Zgodnie z harmonogramem Ministerstwa Edukacji Narodowej od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa jest wdrażana w klasach I i IV szkoły podstawowej. W kolejnych latach obejmie następne roczniki. Uczniowie klas II–III oraz V–VIII nadal pracują według dotychczasowej podstawy, podobnie jak uczniowie liceów i techników.

Nowa podstawa znacznie elastyczniej podchodzi do wyboru książek. Zamiast jednej sztywnej listy dla klasy I i klasy IV wskazuje cele, kompetencje oraz obszerny zbiór przykładowych utworów, z którego nauczyciel może korzystać przy układaniu programu. Poniżej znajdziesz aktualne zasady i tytuły dla wszystkich etapów nauczania: od klasy pierwszej szkoły podstawowej po zakres rozszerzony w liceum i technikum.

Pamiętaj, że lektury obowiązkowe, uzupełniające i książki wybierane przez nauczycieli kupisz w księgarni Tantis.pl: https://tantis.pl/lektury-c6701.

Lektury dla klasy 1 szkoły podstawowej – nowa podstawa programowa

W klasie I nie obowiązuje jedna zamknięta lista lektur. Nowa podstawa koncentruje się na rozwijaniu kompetencji językowych, czytelniczych, społecznych i twórczych. Uczeń ma w ciągu roku poznać co najmniej cztery książki w całości. Tytuły dobiera nauczyciel wspólnie z uczniami, z uwzględnieniem ich zainteresowań i możliwości oraz zasobów biblioteki.

Poniższe książki dobrze odpowiadają obszarom wskazanym w nowej podstawie. Nie jest to lista obowiązkowa, lecz praktyczny zbiór propozycji do wspólnego i samodzielnego czytania.

Ostateczny zestaw książek może wyglądać inaczej w każdej szkole. Warto więc przed zakupem sprawdzić listę przekazaną przez nauczyciela.

Lektury dla klas 2–3 szkoły podstawowej

W roku szkolnym 2026/2027 uczniowie klas II–III realizują dotychczasową podstawę programową. Nauczyciel wybiera utwory do wspólnego i indywidualnego czytania z poniższej listy propozycji, uwzględniając możliwości i zainteresowania dzieci.

Lektury dla klasy 4 szkoły podstawowej – nowa podstawa programowa

W klasie IV znika podział na krótką, sztywną listę lektur obowiązkowych i odrębny katalog lektur uzupełniających. Nauczyciel dobiera teksty do celów kształcenia oraz potrzeb konkretnej klasy. W ciągu roku uczniowie powinni przeczytać co najmniej cztery dłuższe utwory w całości. Książki mają być wybierane wspólnie przez nauczyciela i uczniów – z listy przykładowej zawartej w podstawie lub spoza niej.

Przykładowe utwory narracyjne i dramatyczne dla klas 4–8

Nowa podstawa podaje wspólny, szeroki bank książek dla klas IV–VIII. Nie oznacza to, że czwartoklasista ma przeczytać wszystkie poniższe tytuły. To materiał do wyboru, z którego nauczyciel może ułożyć listę odpowiednią dla wieku, zainteresowań i możliwości klasy.

Antologie, poezja i mitologie

Lista przykładowa obejmuje także zbiory tekstów, które pozwalają zestawiać różne punkty widzenia i gatunki.

Literatura faktu i książki popularnonaukowe

Nauczyciel może sięgać również po reportaż, biografię, wspomnienia, wywiad i literaturę popularnonaukową. W podstawie wskazano między innymi:

  • Francesco D’Adamo, Iqbal
  • Jacek Dąbała, wybrany rozdział z książki Media ćwiczą rozum
  • Anna Dziewit-Meller, Damy, dziewuchy, dziewczyny. Historia w spódnicy
  • Umberto Eco, wybrany felieton z tomu Zapiski na pudełku od zapałek
  • Arkady Fiedler, Dywizjon 303
  • Rachel Firth, Minna Lacey, Jordan Akpojaro, Filozofia dla początkujących
  • André Frossard, „Nie lękajcie się!”. Rozmowy z Janem Pawłem II
  • Natalia Goncarz, Mietek na wojnie
  • Magdalena Grzebałkowska, wybrany reportaż z książki Wojenka. O dzieciach, które dorosły bez ostrzeżenia
  • Boguś Janiszewski, wybrana książka z serii To, o czym dorośli ci nie mówią lub Wyzwania
  • Leszek Kołakowski, fragmenty Mini-wykładów o maxi-sprawach lub 13 bajek z królestwa Lailonii
  • Simona Kossak, Serce i pazur. Opowieści o uczuciach zwierząt
  • Anna Kowalczyk, Brakująca połowa dziejów. Krótka historia kobiet na ziemiach polskich
  • Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939–5 IV 1945 (fragmenty)
  • Anna Mieszkowska, Dzieci Ireny Sendlerowej
  • Nela Mała Reporterka, wybrana książka
  • Lidia Ostałowska, Bezprizorni
  • Marie Pavlenko, A kiedy zniknie pustynia
  • Łukasz Pilip, wybrany reportaż z książki Podwórko bez trzepaka
  • Michel Piquemal, Bajki filozoficzne
  • Magdalena Rigamonti, wybrany wywiad z książki Niewygodni. Mówią prawdę o wojnie
  • Michał Rusinek, Szalik. O Wisławie Szymborskiej dla dzieci
  • Maria Strzelecka, Simona. Opowieść o niezwyczajnym życiu Simony Kossak
  • Justyna Suchecka, Young power! 30 historii o tym, jak młodzi zmieniają świat
  • Zbigniew Urbanyi, fragmenty książki Na szlaku kliprów
  • Melchior Wańkowicz: Bitwa o Monte Cassino (fragmenty) lub Ziele na kraterze
  • Urszula Zajączkowska, Patyki, badyle

Lista dla klasy IV powstaje zatem dopiero w konkretnej szkole. Przed zakupem warto sprawdzić tytuły podane przez nauczyciela; powyższy katalog pokazuje pełen zakres możliwości przewidzianych w nowej podstawie.

Lektury dla klas 5–6 szkoły podstawowej

W roku szkolnym 2026/2027 klasy V–VI nadal pracują według dotychczasowej podstawy programowej. Obowiązuje więc podział na lektury obowiązkowe oraz uzupełniające. W każdym roku nauczyciel omawia co najmniej dwie lektury uzupełniające.

Lektury obowiązkowe – poznawane w całości

Uczniowie klas V–VI poznają w całości następujące utwory:

Krótsze utwory, fragmenty i poezja

Program obejmuje również teksty krótsze, fragmenty większych dzieł, mity, podania i wiersze:

Lektury uzupełniające – klasy 5–6

Nauczyciel wybiera co najmniej dwie pozycje w każdym roku szkolnym. Może wybrać tytuły z poniższego zestawienia lub inne utwory literackie i teksty kultury dostosowane do potrzeb klasy.

Lektury dla klas 7–8 szkoły podstawowej

W klasach VII–VIII uczniowie przygotowują się już do wejścia w świat lektur licealnych. Program kładzie nacisk na interpretację tekstów o większej złożoności, rozwijanie umiejętności analizy i refleksji nad wartościami. W roku szkolnym 2026/2027 te roczniki nadal realizują dotychczasową podstawę, w której lista dzieli się na lektury obowiązkowe i uzupełniające.

Lektury obowiązkowe – poznawane w całości

Uczniowie klas 7–8 mają obowiązek przeczytania w całości następujących dzieł:

Krótkie utwory literackie, fragmenty i utwory poetyckie

Program przewiduje również pracę z fragmentami ważnych dzieł literackich oraz z poezją:

Lektury uzupełniające – klasy 7–8

Podobnie jak w poprzednim etapie edukacyjnym, nauczyciel wybiera w każdym roku szkolnym przynajmniej jedną pozycję z listy lektur uzupełniających. Są to tytuły zróżnicowane pod względem formy i tematyki – od powieści przygodowych po książki historyczne, współczesne i biograficzne.

Pełna lista zawiera:

Lektury dla liceum i technikum w roku szkolnym 2026/2027

W szkołach ponadpodstawowych w roku szkolnym 2026/2027 nie jest jeszcze wdrażana nowa podstawa programowa z 2026 roku. Uczniowie realizują listę obowiązującą od roku szkolnego 2024/2025, zgodną także z wymaganiami maturalnymi od 2025 roku. Utwory podzielono na zakres podstawowy i rozszerzony, a w obrębie każdego poziomu – na pozycje poznawane w całości, teksty czytane we fragmentach oraz poezję.

Zakres podstawowy – utwory poznawane w całości

W całym cyklu kształcenia na poziomie podstawowym uczniowie poznają w całości następujące dzieła:

Zakres podstawowy – utwory krótsze i fragmenty

Do listy obowiązkowej należą również krótsze teksty oraz wskazane fragmenty większych utworów:

Poezja obowiązkowa na poziomie podstawowym

Podstawa wskazuje autorów, konkretne utwory lub wybór wierszy. Nauczyciel rozkłada materiał na cały cykl nauki:

Lektury uzupełniające – zakres podstawowy

W każdej klasie nauczyciel wybiera co najmniej jedną lekturę uzupełniającą z listy ministerialnej albo spoza niej. Aktualny katalog propozycji obejmuje:

  • Sofokles, Król Edyp
  • Arystoteles, Poetyka i Retoryka (fragmenty)
  • Platon, Państwo (fragmenty)
  • Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty)
  • Giovanni Boccaccio, Sokół
  • Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty)
  • Tomasz Morus, Utopia (fragmenty)
  • Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty)
  • Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich
  • Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty)
  • Miguel de Cervantes, Przemyślny szlachcic Don Kichot z Manczy (fragmenty)
  • Pedro Calderón de la Barca, Życie snem
  • Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty)
  • Wacław Potocki, wybrane utwory
  • William Shakespeare, Romeo i Julia
  • Wolter, Kandyd, czyli optymizm
  • Ignacy Krasicki, Monachomachia
  • Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za panowania Augusta III (fragmenty)
  • Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła
  • Stanisław Staszic, wybrane fragmenty pism
  • Juliusz Słowacki, Beniowski (fragmenty) lub wybrane listy
  • Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia
  • Aleksander Fredro, Śluby panieńskie
  • Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera lub fragmenty Fausta
  • George Gordon Byron, Giaur
  • Adam Mickiewicz, Dziady część IV
  • wybrana powieść lub opowieść romantyczna: Józef Ignacy Kraszewski, Stara baśń; Victor Hugo, Nędznicy; Edgar Allan Poe, wybrane opowiadanie; Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy
  • Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem
  • Henryk Sienkiewicz, Listy z podróży do Ameryki (fragmenty)
  • Stefan Żeromski, Echa leśne lub Ludzie bezdomni
  • Eliza Orzeszkowa, Gloria victis
  • Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej
  • Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat
  • Zofia Nałkowska, Granica
  • Joseph Conrad, Lord Jim
  • Zofia Kossak-Szczucka, Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919
  • Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy
  • Witold Pilecki, Raport Witolda
  • Zofia Nałkowska, Przy torze kolejowym
  • Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty)
  • Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty)
  • Tadeusz Różewicz, Kartoteka
  • Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragmenty)
  • Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty)
  • Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie
  • Stanisław Lem, Wizja lokalna lub Solaris
  • J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni. Drużyna Pierścienia
  • William Golding, Władca much
  • Bohumil Hrabal, wybrane opowiadanie
  • Eugène Ionesco, Lekcja
  • Samuel Beckett, Czekając na Godota
  • Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani
  • Marek Nowakowski, wybrane opowiadanie z tomu Raport o stanie wojennym
  • Gustaw Herling-Grudziński, Wieża
  • Wiesław Myśliwski, Widnokrąg
  • Umberto Eco, Imię róży
  • Olga Tokarczuk, Prawiek i inne czasy
  • Antoni Libera, Madame
  • Petra Dvořáková, Wrony
  • Bergsveinn Birgisson, Wyspa
  • Paweł Huelle, Castorp lub Śpiewaj ogrody
  • Liu Cixin, Problem trzech ciał
  • Wiesław Myśliwski, Traktat o łuskaniu fasoli
  • Tomasz Różycki, Dwanaście stacji
  • Andrzej Stasiuk, Jadąc do Babadag
  • Mariusz Szczygieł, Nie ma
  • Monika Sznajderman, Pusty las
  • Dorota Terakowska, Poczwarka
  • Olga Tokarczuk, Bieguni lub Opowiadania bizarne
  • Marcin Wicha, Rzeczy, których nie wyrzuciłem

Zakres rozszerzony – lektury dodatkowe

Uczeń realizujący język polski na poziomie rozszerzonym poznaje wszystkie utwory z zakresu podstawowego, a ponadto poniższe dzieła i teksty.

Utwory poznawane w całości

Fragmenty, opowiadania, eseje i poezja

Zakres rozszerzony nie zastępuje listy podstawowej – stanowi jej uzupełnienie. Dokładny rozkład lektur na klasy zależy od programu nauczania i decyzji nauczyciela.

W roku szkolnym 2026/2027 szczególnie ważne jest więc sprawdzenie, do której klasy chodzi uczeń. Nowa, elastyczna podstawa dotyczy już klas I i IV szkoły podstawowej, natomiast pozostałe roczniki korzystają jeszcze z wcześniejszych wykazów. Gdy szkoła poda własną listę, potrzebne wydania – w tym lektury z opracowaniem – można zamówić w dziale lektury szkolne w Tantis.pl.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *